عضویت ورود

مشاوره تلفنی 09111390225

اینستاگرام

واتساپ

استان گیلان-رشت-خیابان معلم-بعد از استانداری-بن بست معلم-ساختمان ایران-طبقه ۲-واحد ۴

گزارش وجود اشتباه در این متن

نظریه مشورتی شماره 7/1402/695 اداره کل حقوقی قوه قضاییه مورخ 1403/06/26 نظریات مشورتی قوه قضائیه

شماره نظریه : 7/1402/695
شماره پرونده : 1402-225-695ح
تاریخ نظریه : 1403/06/26

استعلام :
1- آیا فیلم و تصاویر مسابقات ورزشی و نه خود مسابقه «اثر» محسوب می‌شود؟ آیا از راه دانش یا هنر یا ابتکار به دست آمده و جزء آثار مورد حمایت قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب 1348 با اصلاحات و الحاقات بعدی قرر می‌گیرد؟ آیا «اثر سمعی و بصری» موضوع بند 3 ماده 2 این قانون است و یا «اثر فنی» موضوع بند 11 همین ماده؟ 2- در فرض پاسخ مثبت به سؤال اول و اثر بودن، پدیدآورنده و صاحب اثر کیست؟ 3- در صورتی که اثری مانند مسابقه فوتبال به طور همزمان در چند کشور در حال نمایش باشد؛ مانند مسابقات جام جهانی فوتبال، آیا مشمول مقررات ماده 22 قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب 1348 با اصلاحات و الحاقات بعدی قرار می‌گیرد؟ بویژه آنکه، در ماده مذکور به شرط «نخست بار» و «قبلاً در هیچ کشوری پخش نشده باشد» اشاره کرده است. 4- با توجه به اینکه در ماده 6 قانون یاد‌شده به پدیدآورندگی چند نفر در «اثر مشترک» و حق مشاع پدیدآورندگان اشاره شده و از طرفی در ماده 23 این قانون به «اثر دیگری» اشاره شده است؛ چنانچه یکی از پدیدآورندگان اثر مشترک، بدون اجازه دیگر پدیدآورندگان، تمام اثر را به نام خود یا حتی به نام دیگر پدیدآورندگان مشترک؛ اما بدون اجازه آنها نشر و پخش کند، آیا مشمول ضمانت اجرای مقرر در ماده 23 قانون قرار می‌گیرد؟ زیرا همانگونه که اثر متعلق به خود است، متعلق به دیگری نیز می‌باشد. 5- در صورتی که پدیدآورنده اثر، پس از انتقال حقوق مادی آن، مرتکب رفتارهای مادی جرم مذکور در ماده 23 قانون شود، آیا مشمول ضمانت اجرای این ماده قرار می‌گیرد؟ مانند فرضی که نویسنده کتابی حقوق مادی خود را به انتشارات خاصی منتقل کند و سپس همان اثر را به انتشارات دیگری انتقال دهد؛ این در حالی است که پدیدآورنده «به نام خود» اقدامی نکرده است؛ یعنی تمام یا قسمتی از اثری را به نام خود پخش و نشر نکرده و «بدون اجازه پدیدآورنده» نیز اقدامی نکرده است؛ چرا که خود پدیدآورنده بوده و بدون اجازه خود سالبه به انتفاء موضوع است و «به نام شخص دیگری غیر از پدیدآورنده» نیز نشر و پخش نکرده است. به عبارتی، آیا رفتارهای سه‌گانه مذکور در ماده 23 قانون یاد‌شده شامل پدیدآورنده‌ای که حق مادی خود را منتقل کرده است نیز می‌شود و یا آنکه حکم ماده شامل پدیدآورنده‌ای است که دارای حقوق مادی و معنوی و بدون انتقال حقوق خود است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
1- اولاً، مسابقات ورزشی؛ بویژه مسابقات گروهی مانند فوتبال، اثر نیستند؛ زیرا تیم مقابل، رقیب محسوب می‌شود و نه همکار؛ مسابقات ورزشی مبتنی بر حرکات منفرد ورزشکاران نیز صرفاً به نمایش گذاشتن یک مهارت‌اند و نمی‌توان آنها را اثر دانست. ثانیاً، از آنجا که نفس رویداد ورزشی، اثر نبوده و فرد خاصی خالق و پدیدآورنده‌ آن محسوب نمی‌شود، صرف بازنمایی آن نیز واجد خصوصیات یک اثر نخواهد بود؛ اما تهیه فیلم یا تصویر از رویدادهای ورزشی در صورتی که مستلزم انتخاب‌های آزاد و خلاقانه تولیدکنندگان آنها باشد و به عبارتی، بتوان عنصر ابتکار و خلاقیت را در آنها احراز کرد، اثر محسوب می‌شود. ثالثاً، فیلمبرداری و پخش مسابقات ورزشی از تلویزیون یا سکوهای اینترنتی، شامل ترکیبی پیچیده از انتخاب‌ها و تصمیماتی است که در سطوح مختلف و اغلب با همکاری تعدادی از افراد اتخاذ می‌شود و نظر به اینکه انتخاب‌ها و تصمیمات مزبور، مسبوق به تفکر، ایده‌پردازی و برنامه‌ریزی هستند، می‌توانند مشمول وصف ابتکار یا خلاقیت قرار گیرند؛ به بیان دیگر، دست‌اندرکاران تهیه فیلم از مسابقات ورزشی با بهره‌گیری از دانش و ابتکار خود، بر اساس تمهیدات از پیش طراحی شده و از طریق انتخاب تصاویر از چندین دوربین مختلف، اثری را خلق می‌کنند که چه بسا اگر گروه دیگری متولی تولید آن بود، اثری متفاوت خلق می‌شد. همین امر در خصوص تهیه عکس و تصویر از مسابقات ورزشی نیز صادق است؛ بویژه زمانی که عکسبرداری و تصویربرداری صرفاً به منظور چاپ یا نشر در یک یا چند مجله، نشریه یا خبرگزاری خاص صورت گرفته باشد. بنا به مراتب پیش‌گفته، انعکاس مسابقات ورزشی در قالب فیلم یا تصویر را می‌توان در صورت احراز ویژگی‌‌هایی دایر بر وجود ابتکار یا خلاقیت در تولید آنها، اثری سمعی و بصری مشمول بند سوم ماده 2 قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب 1348 با اصلاحات و الحاقات بعدی در نظر گرفت. 2- با توجه به بند پیش‌گفته؛ اولاً، نمایش رویدادهای ورزشی در قالب فیلم یا تصویر که متضمن عنصر ابتکار و خلاقیت باشد، اثر محسوب می‌شود و هر شخصی؛ اعم از حقیقی یا حقوقی که این اثر را پدید آورد، پدیدآورنده محسوب و دارای حقوق مادی و معنوی ناشی از آن می‌باشد. ثانیاً، در مواردی که برای تهیه فیلم یا تصویر از این رویدادها بین فدراسیون‌ها یا باشگاه‌های ورزشی با پدیدآورنده اثر (در فرض سؤال سازمان صدا و سیما) قراردادی در بین باشد، فدراسیون‌ها یا باشگاه‌ها به عنوان سفارش‌دهنده اثر در اجرای ماده 13 قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب 1348 با اصلاحات و الحاقات بعدی دارای حقوق مادی اثر هستند. ثالثاً، چنانچه برای تهیه اثر از رویدادهای ورزشی قراردادی در بین نباشد، حق فدراسیون‌ها و باشگاه‌های ورزشی بر تصاویر خود و رویداد ورزشی دارای ارزش‌ مادی و معنوی است و این امر آنها را در مطالبه مابه ازای مادی آن محق می‌سازد؛ همچنانکه بند «الف» ماده 78 قانون برنامه پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران را مکلف کرده است با هماهنگی وزارت ورزش و جوانان، آیین‌نامه نحوه تعیین میزان حق پخش تلویزیونی مسابقات ورزشی و چگونگی تأمین و تسهیم آن بین ذی‌نفعان با لحاظ کیفیت و کمیت مسابقات و تعداد مخاطبان را جهت تصویب توسط هیأت وزیران تهیه کند. 3- مطابق ماده 22 قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب 1348 با اصلاحات و الحاقات بعدی، حقوق مادی پدیدآورنده زمانی مورد حمایت قانون خواهد بود که اثر برای نخستین بار در ایران چاپ یا پخش شده باشد و از آنجا که پخش یک اثر برای نخستین بار در چند کشور به صورت همزمان (مانند مسابقات جام جهانی فوتبال)، در هر کشور پخش برای بار نخست محسوب می‌شود، مشمول ماده 22 قانون یاد‌شده قرار می‌گیرد. 4- نظر به سیاست نوین مقنن در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در قبال تعدی علیه مال مشاع، مبنی بر اینکه ارتکاب رفتارهایی مانند ربودن مال مشاع، نسبت به مازاد سهم مرتکب، جرم و قابل تعقیب است، اقدام یکی از پدیدآورندگان اثر مشترک (مشاع) در نشر و پخش اثر مذکور به نام خود و یا حتی با ذکر نام دیگر پدیدآورندگان اثر؛ اما بدون داشتن اذن از سوی آنها مشمول ضمانت اجرای مقرر در ماده 23 قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب 1348 با اصلاحات و الحاقات بعدی قرار می‌گیرد؛ زیرا پدیدآورنده اثر مشترک، نسبت به بخشی از اثر که مازاد بر سهم وی و متعلق به دیگری یا دیگران است؛ هر چند مالکیت به صورت مشاع باشد، صاحب حق محسوب نمی‌شود و اجازه دخل و تصرف مالکانه در آن بخش را ندارد. 5- مستند به مواد 14 و 15 قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب 1348 با اصلاحات و الحاقات بعدی، پدیدآورنده در مدت واگذاری حق مادی اثر خود به انتقال‌گیرنده، حقی در این زمینه ندارد؛ اما در فرض سؤال که پدیدآورنده در مدت واگذاری حق مادی، این حق را به دیگری نیز انتقال داده است، در قانون یاد‌شده ضمانت اجرای کیفری خاصی برای این رفتار و نقض تکلیف پدیدآورنده پیش‌بینی نشده است و حکم مقرر در ماده 23 قانون ناظر بر نشر، پخش یا عرضه تمام یا قسمتی از اثر متعلق به دیگران (و نه خود پدیدآورنده) به نام خود، به نام پدیدآورنده بدون اجازه وی و یا عالماً و عامداً به نام شخصی غیر از پدیدآورنده است و از فرض سؤال خروج موضوعی دارد و با لحاظ اصل لزوم تفسیر مضیق نصوص جزایی، فرض سؤال فاقد ضمانت اجرای کیفری است؛ هر چند مسؤولیت به جبران خسارت با احراز ارکان دعوای مسؤولیت مدنی باقی است.

اولین

قبلی

بعدی

آخرین

ثبت ارتباط موضوعات

موضوع

ثبت ارتباط قوانین

قانون

جزئیات قانون

رای وحدت رویه شماره 224 مورخ 1323/07/27 آرای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور

بسمه تعالی
رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور
برطبق ماده 48 قانون امور حسبی امور قیمومت نسبت به محجوری که اقامتگاه او در ایران است با دادگاه شهرستانی است که اقامتگاه محجور در حوزه آن می باشد. بنابراین مرجع تعیین قیم برای صغیر مقیم ایران دادگاه شهرستانی است که اقامتگاه صغیر در حوزه آن باشد اعم از اینکه اقامتگاه پدرصغیر که فوت شده در آنجا بوده یا نبوده است.
هیات عمومی دیوان عالی کشور

ثبت ارتباط توضیحات

ردیف

توضیحات

منبع

نحوه نمایش

نمایش برای همه

نمایش برای من